Kısaca
Kuyu perde, derin bir kazıya başlamadan önce kazı sınırı boyunca yan yana el ile kazılıp donatılı betonla doldurulan kuyulardan oluşan bir iksa (destek) perdesidir. Amacı, kazı sırasında toprağın kaymasını önlemek ve komşu yapıları, yolu ve altyapıyı korumaktır.
Kuyu perde nedir?
Kuyu perde, kazı sınırı boyunca belirli aralıklarla veya birbirine teğet şekilde açılan kuyuların donatılı betonla doldurulmasıyla oluşan bir kazıklı iksa sistemidir. Kuyuların üst kısmı bir başlık kirişiyle bağlanarak birlikte çalışmaları sağlanır.
Kuyular tamamlandıktan sonra ana kazı başlar ve perde, kazı derinleştikçe toprak basıncını karşılar. Kazı derinliği arttığında perde genellikle ankraj veya destek elemanlarıyla birlikte tasarlanır.
Ne zaman gerekir?
Parsel sınırına yakın yapılacak derin kazılarda, kazı şevle yapılamıyorsa bir iksa sistemi zorunlu hale gelir. Özellikle bitişik nizam yapılarda komşu binanın temeli kazı seviyesinin üzerinde kalıyorsa kuyu perde önemli bir güvence sağlar.
Fore kazık makinesinin giremediği dar sokaklar, eğimli yamaçlar ve sınırlı çalışma alanları kuyu perdeyi öne çıkaran koşullardır. Yöntemin seçimi ise zemin etüdü ve proje mühendisinin değerlendirmesiyle yapılır.
- Bodrum katlı yeni yapı kazıları
- Komşu bina temeline yakın kazılar
- Yol veya altyapı hattına bitişik parseller
- Makine erişimi kısıtlı dar alanlar
Teknik hususlar
Kuyu çapları, aralıkları ve derinlikleri; kazı derinliği, zemin cinsi ve yeraltı suyu durumuna göre statik hesapla belirlenir. Kuyuların kazı tabanının altına belirli bir mesafe inmesi, perdenin ankastre çalışması için genellikle gereklidir; bu mesafe projeye göre değişir.
Kuyular çoğu zaman atlamalı sırayla kazılır; böylece yan yana iki kuyunun aynı anda açık kalması önlenir. Başlık kirişi tamamlanmadan ana kazıya geçilmemesi, sistemin güvenliği açısından önemlidir.
Güvenlik ve izleme
İksa projeleri, zemin etüdü raporu ve TBDY 2018 esaslarına uygun şekilde yetkili mühendis tarafından hazırlanır ve onay süreçlerinden geçer. Uygulama bu projeye birebir uyularak yapılmalıdır.
Kazı süresince perdede ve komşu yapılarda deplasman takibi yapılması önerilir. Ekibimiz İSG kurallarına uygun çalışır, kuyu ağızlarını korur ve kazı çevresinde güvenli geçiş düzeni oluşturur.
Uygulama süreci
Keşif ve komşu yapı tespiti
Parsel sınırlarını, komşu yapıların temel durumunu ve erişim koşullarını yerinde inceleriz.
İksa projesinin incelenmesi
Onaylı iksa projesini ve zemin etüdünü inceleyip kazı sırası için proje mühendisiyle koordinasyon kurarız.
Atlamalı kuyu kazısı
Kuyular belirlenen sırayla el ile kazılır, her kuyuda cidar güvenliği sağlanır.
Donatı, beton ve başlık kirişi
Kuyulara donatı yerleştirilip beton dökülür, ardından başlık kirişi ile perde bütünleştirilir.
Kontrol ve teslim
Perde, ana kazıya başlanmadan önce yetkili mühendis ve yapı denetim kontrolüne sunulur.
Hangi durumlarda tercih edilir?
- Bodrum katlı apartman kazısı
- Kentsel dönüşümde bitişik parsel
- Yol kenarında derin kazı
- Eğimli yamaçta kademeli yapı
- Otopark katı kazısı
Kuyu Perde hakkında sık sorulanlar
Kuyu perde ile fore kazık arasındaki fark nedir?
İkisi de kazıklı iksa sistemidir; fore kazık makineyle delinir, kuyu perde ise genellikle el ile kazılır. Makinenin giremediği veya titreşimin istenmediği alanlarda kuyu perde avantaj sağlayabilir. Hangi sistemin uygun olduğuna proje mühendisi karar verir.
Kuyu perdenin maliyetini ne etkiler?
Perde uzunluğu, kuyu sayısı ve derinliği, zemin sertliği, yeraltı suyu ve ankraj ihtiyacı maliyeti belirleyen başlıca etkenlerdir. Hafriyatın taşınma koşulları da hesaba katılır. Keşif sonrası projeye özel teklif hazırlanır.
Kuyu perde için ayrı bir proje gerekir mi?
Evet, derin kazılarda iksa projesi hazırlanması gerekir. Bu proje zemin etüdü verilerine dayanır ve yetkili mühendis tarafından çizilir. Uygulama bu projeye göre yapılır.
Uygulama süresi neye bağlıdır?
Süre; kuyu adedi, derinlik, zemin yapısı ve atlamalı kazı düzenine bağlıdır. Su çıkışı veya sert kaya tabakası süreyi uzatabilir. Keşif sonrası gerçekçi bir iş programı paylaşırız.